Klesa’s: de oplossingen

We hebben de vijf klesa’s die Patanjali benoemt in hoofdstuk 2 van de Yoga Sutra’s behandeld. Klesa betekent kwelling, verzoeking, ellende.

Weet je het nog, de klesa’s? De eerste klesa is avidya: onwetendheid,  gebrek aan juiste kennis. De  tweede klesa is asmita: ik-besef, ego. Klesa nummer drie is raga: gehechtheid aan plezier. De vierde klesa is dvesa, oftewel: aversie, haat. Klesa vijf is abhinivesa: gehechtheid aan het leven.

De klesa’s hebben pijn tot gevolg en zorgen voor de veranderingen, de schommelingen in onze geest. Deze oorzaken van het lijden zijn steeds in ons onderbewustzijn aanwezig.

Patanjali maakt onderscheid tussen subtiele entreme klesa’s. De subtielste klesa is abhinvesa, gehechtheid aan het leven, de extreemste is avidya, onwetendheid.  Sutra II.10 zegt: subtiele kwellingen kunnen geminimaliseerd en ontworteld worden door een proces van involutie, naar binnen keren. Dit  haakt aan op stap 5 uit het achtvoudig pad: pratyahara; het naar binnen keren van de zintuigen.

In de volgende sutra II.11: staat De schommelingen van bewustzijn gecreeerd door subtiele en extreme klesa’s moeten tot stilte worden gebracht door meditatie.

Kortom: als we de geest met behulp van asana’s en pranayama enigszin tot rust hebben gebracht, komen we in een toestand waarin we niet per se onze zintuigen achterna hoeven lopen. We hoeven niet altijd in te grijpen op wat we zien, horen, voelen etc. We kunnen dichtbij ons zelf blijven.
Meditatie brengt ons bij een stil, onbewogen punt in ons zelf: een toestand waarin even niets hoeft, alleen maar zijn. Zo kan de geest een moment rusten in het zelf, de ziel.

Laten we vandaag de zintuigen meer naar binnen keren en de aandacht richten op ons zelf in de asana’s. Komt er een moment van complete stilte in een asana? Dat is meditatie.

Namasté, Majanka
Bron: Yoga Sutra’s van Patanjali

Geplaatst in Inspiratie

Klesa’s: abhinivesa

We gaan verder met de klesa’s die Patanjali benoemt in hoofdstuk 2 van de Yoga Sutra’s. Klesa betekent kwelling, verzoeking, ellende. De klesa’s hebben pijn tot gevolg en zorgen voor de veranderingen, de schommelingen in onze geest. Deze oorzaken van het lijden zijn steeds in ons onderbewustzijn aanwezig.

De eerste klesa is avidya: onwetendheid,  gebrek aan juiste kennis. De  tweede klesa is asmita: ik-besef, ego. Klesa nummer drie is raga: gehechtheid aan plezier. De vierde klesa is dvesa, oftewel: aversie, haat.

Vandaag behandelen we de laatste klesa: abhinivesa: gehechtheid aan het leven. Sutra II.9 zegt:  zelfbehoud of gehechtheid aan het leven is de subtielste van alle klesa’s. Het wordt ook gezien bij wijze mensen.

Iyengar zegt: ‘Liefde voor het leven wordt ondersteund door de kracht van het leven zelf. De neiging om het leven te willen voortzetten is zo sterk dat het niemand spaart, ook de wijzen onder ons niet. Daarmee is het een kwelling voor zowel de wijzen als de onwetenden.
Patanjali geeft aan dat ieder menselijk wezen heeft geproefd van de dood. Dit is is blijven hangen. Deze indruk is de bron van angst.
Abhinivesa is een instinctieve zwakte die getransformeerd kan worden door intuïtieve kennis en inzichten door de beoefening van yoga.
Door asana’s, pranayama of meditatie te beoefenen leert de sadhaka, de zoeker/beoefenaar, zichzelf kennen. Hij ervaart eenheid in intelligentie en leert de waarde kennen van energie. In deze staat kan hij ontdekken dat er geen verschil is tussen leven en dood, dat deze simpel twee zijden zijn van dezelfde medaille. Hij begrijpt dat de waarde van het zelf, de levenskracht, actief is als hij in leven is en dat het zelf zich mengt met het universum als het zijn lichaam verlaat door overlijden. Door deze kennis verliest hij de gehechtheid aan het leven en overwint hij de angst voor de dood. Dit maakt hem vrij van kwellingen en zorgen en leidt hem rechtstreeks naar verlichting.’

Ik weet niet hoe het met jullie is, maar ik ben nog lang niet zover.
Als het al zo moeilijk is om gedachten los te laten, patronen, emoties, bezittingen, geliefden, hoe kunnen we dan deze gehechtheid aan het leven loslaten?

Namasté, Majanka
Bron: Yoga Sutra’s van Patanjali

Geplaatst in Inspiratie

Klesa’s: dvesa

We gaan verder met de klesa’s die Patanjali benoemt in hoofdstuk 2 van de Yoga Sutra’s. Klesa betekent kwelling, verzoeking, ellende. De klesa’s hebben pijn tot gevolg en zorgen voor de veranderingen, de schommelingen in onze geest. Deze oorzaken van het lijden zijn steeds in ons onderbewustzijn aanwezig.

De eerste klesa is avidya: onwetendheid,  gebrek aan juiste kennis. De  tweede klesa is asmita: ik-besef, ego. Klesa nummer drie is raga: gehechtheid aan plezier.

De vierde klesa is dvesa, oftewel: aversie, haat. De sutra over dvesa luidt als volgt: Ongelukkig zijn leidt tot haat.

Iyengar zegt hierover: pijn, zorgen en narigheid leiden tot een keten van haat of aversie. Het verzamelen van verloren genoegens, gekweld worden door onvervulde verlangens, leiden tot zorgen. In extreme beproevingen kan iemand zichzelf, zijn familie, vrienden, omgeving gaan haten (of milder: aan irriteren) en kan iemand zichzelf waardeloos gaan voelen.

Een diepzinnig, wijs mens streeft naar de juiste kennis zodat hij een balans vindt tussen sukha, geluk, en dukha, pijn*. Zo komen we tot een punt dat we ons niet hechten aan zowel plezier als pijn. We nemen het leven zoals het komt. We nemen plezierige en minder plezierige emoties en gedachten waar, maar laten het even makkelijk weer langs ons heen glijden. We zoeken niet naar plezier en geluk, evenmin doen we ons best om van pijn en minder leuke emoties af te komen. Wat het ook is wat we voelen, hoe we ons voelen: het is wat het is, in het hier en nu. In de tussentijd doen we asana’s om ontspanning in het lichaam toe te laten waardoor op den duur de geest leert te ontspannen en er momenten van stilte kunnen zijn tussen die talloze gedachten. Die stilte is een kostbare schat en die bevindt zich helemaal in ons zelf.

Namasté, Majanka

*De boeddhisten hebben het vaak over sukha en dukha.

Bron: Yoga Sutra’s van Patanjali

Geplaatst in Inspiratie

Klesa’s: raga

We gaan verder met de klesa’s die Patanjali benoemt in hoofdstuk 2 van de Yoga Sutra’s. Klesa betekent kwelling, verzoeking, ellende. De klesa’s hebben pijn tot gevolg en zorgen voor de veranderingen, de schommelingen in onze geest. Deze oorzaken van het lijden zijn steeds in ons onderbewustzijn aanwezig.

De eerste klesa is avidya: onwetendheid,  gebrek aan juiste kennis. De  tweede klesa is asmita: ik-besef, ego.

Klesa nummer drie is raga: gehechtheid aan plezier. De bijbehorende sutra luidt als volgt: Plezier leidt naar verlangen en emotionele gehechtheid.
Iyengar voegt hieraan toe: ‘Plezierige ervaringen zorgen voor hebzucht en lust. Dit versterkt gehechtheid en stimuleert eeen grotere begeerte omdat iemand vervolgens altijd meer en meer wil. Zo worden we geabsorbeerd door dit najagen van genot en raken we verslaafd aan de bevrediging van de zintuigen. Het gekozen, hogere pad, kan vergeten worden en we kunnen gevangen worden door zorgen en ziekte.’

Plezier is slechts een ervaring van ons ego.  Als we leven in het moment, in contact met ons ware zelf dan weten we dat zowel plezier als pijn twee zijden zijn van dezelfde medaille. Beide zijn vergankelijk. Beide horen bij het leven en beide hebben niets van doen met ons hogere zelf.
Zoals Patanjali verderop in de Yoga Sutra’s zegt: ‘Een wijs man weet dat plezier leidt tot zorgen en daarom jaagt hij geen plezier na.

Noot: Dit klinkt heel streng; alsof we geen plezier mogen hebben en niet mogen nastreven. Dat is niet wat hier wordt gezegd. Zo lang we maar weten dat plezier altijd van korte duur is. De sadhaka, de zoeker die het spirituele pad bewandelt weet dat plezier oppervlakkig is en niets van doen heeft met de vreugde die er is, in contact met ons ware zelf. Die vreugde schenkt ons op de lange termijn de voldoening waar we al die tijd naar op zoek waren.

Namasté, Majanka

Geplaatst in Inspiratie

Klesa’s: asmita

We gaan verder met de klesa’s die Patanjali benoemt in hoofdstuk 2 van de Yoga Sutra’s. Klesa betekent kwelling, verzoeking, ellende. De klesa’s hebben pijn tot gevolg en zorgen voor de veranderingen, de schommelingen in onze geest. Deze oorzaken van het lijden zijn steeds in ons onderbewustzijn aanwezig.

De eerste klesa is avidya: onwetendheid,  gebrek aan juiste kennis. De  tweede klesa is asmita, oftewel ik-besef, ego.
Sutra II.6 zegt: Egoïsme is de identificatie van de zoeker met de instrumentale macht van het geziene.

Iyengar zegt dat we ons bewust moeten zijn van een verschil tussen de ziener (atma, ons hogere zelf) en het instrument dat ziet (buddhi, het deel van onze geest dat intelligent is).  Als atma en buddhi zich met elkaar vermengen en samenwerken dan wordt de ervaring realiteit. Maar als de geest en de zintuigen zich identificeren met hetgene ze waarnemen, denken of voelen dan ontstaat er een dualiteit tussen de ziener en het geziene. Dit is asmita.

In duidelijke taal: veelal hebben we niet door dat wat wij denken, waarnemen of voelen,  werkingen zijn van onze geest. Wij identificeren ons hiermee en we denken dat dit ons ware zelf is; met die gedachten, emoties, dat hoofd dat nooit stilstaat. Dat is is dus ons ik-besef, asmita. En we doen het af met: zo ben ik nu eenmaal.
Worden de schommelingen in de geest minder dan lukt het om van een afstandje naar onszelf te kijken en dan zien we dat wat er zich in ons hoofd afspeelt, helemaal niets te maken heeft met onze ware ik. Dan ontdekken we een diepere waarheid in onszelf; een glimpje onvergankelijke energie, één groot weten en vertrouwen.

Namasté, Majanka

 

Geplaatst in Inspiratie

Klesa’s: avidya

We gaan verder met de klesa’s die Patanjali benoemt in hoofdstuk 2 van de Yoga Sutra’s. Klesa betekent kwelling, verzoeking, ellende. De klesa’s hebben pijn tot gevolg en zorgen voor de veranderingen, de schommelingen in onze geest. Deze oorzaken van het lijden zijn steeds in ons onderbewustzijn aanwezig.

De eerste klesa is avidya, dit wordt vertaald als onwetendheid,  gebrek aan juiste kennis. Patanjali zegt dat avidya de voedingsbodem is van alle klesa’s.

Sutra II.4 zegt: Gebrek aan ware kennis is de bron van alle pijn en zorgen. Deze kennis is slapende, verzwakt, onderbroken of volledig actief

Over welke ware kennis hebben we het dan? Sutra II.5 geeft duidelijkheid en zegt:
Het tijdelijke aanzien voor het permanente, het onzuivere voor het zuivere, pijn aanzien voor plezier en dat wat niet het zelf is aanzien voor het zelf: dit allemaal is gebrek aan spirituele kennis, avidya.

Heel vaak denken wij dat wat nu zo voelt, hoe we nu denken, hoe de situatie nu is, altijd zo zal zijn. Wat wij als mooi beschouwen en zuiver hoeft in werkelijkheid helemaal niet zuiver te zijn. We missen vaak de ware aard van dingen. Pijn aanzien voor plezier ligt wat complexer. Liever ontlopen wij de pijnen die bij het leven hoort. Maar alles waar wij plezier aan beleven, waar wij aan hechten, doet uiteindelijk ook pijn omdat alles nu eenmaal vergankelijk is.
Heel vaak zien wij ons ego, met al zijn kwaliteiten en beperkingen, aan voor onze ware zelf. Maar ons ware zelf, het hogere in ons, is een onuitputtelijke, onvergankelijke energie in ons;  veelal bedekt door de schommelingen van onze geest, door onze gedachten, emoties en gehechtheden.
Maar vangen wij glimpjes of glimpen op van die energie, van onze ware Zelf, dan is er één en al vertrouwen. Dan kunnen wij door de fenomenen heen kijken en de schoonheid zien van alles in en om ons heen, ondanks pijn, zorgen en verdriet.

Laten we eens kijken of de asana’s van vandaag ons stabiliteit geven en daarmee ook vertrouwen.

Namasté,
Majanka

Geplaatst in Inspiratie

Klesa’s: een introductie

In de Yoga Sutra’s, de basis van alle yogavormen wereldwijd, spreekt Patanjali over de vijf klesa’s. Klesa betekent kwelling, verzoeking, ellende. De klesa’s hebben pijn tot gevolg en zorgen voor de veranderingen, de schommelingen in onze geest. Deze oorzaken van het lijden zijn steeds in ons onderbewustzijn aanwezig. Iyengar zegt dat zolang de klesa’s niet doelbewust beheerst worden, er geen vrede kan bestaan. De yogi leert het verleden te vergeten, niet na te denken over de toekomst, maar te leven in het eeuwige nu. In het eeuwige nu is er altijd vrede. In het eeuwige nu zijn de klesa’s en daarmee dus  ook de schommelingen in de geest overwonnen.

Ik behandel de komende tijd iedere week één klesa.

Sutra II.3 zegt: Avidya: Onwetendheid, Asmita: trots/ego, Raga: gehechtheid aan plezier, Dvesa: aversie tegen pijn en Abhinivesa: angst voor de dood, zijn de vijf kwellingen.

Laten we vandaag eens wat meer in onszelf schouwen en kijken of we één van de klesa’s, of meerdere, in onszelf tegenkomen.

Namasté,
Majanka

Geplaatst in Inspiratie

Yoga is….de vleugels openen

Gedurende zijn leven heeft B.K.S. Iyengar veel boeken, veel artikelen geschreven en veel mooie dingen gezegd. Een aantal citaten van hem wordt nog regelmatig aangehaald.

Een van de citaten is: De ribben zijn de vleugels van ons lichaam. Open jouw vleugels!

Het menselijk skelet kent 24 ribben: 12 aan iedere zijde. Aan de achterkant zitten de ribben vast aan de wervelkolom. Zeven paar ribben zitten aan de voorkant vast aan het borstbeen. Drie paar ribben hechten aan de rib erboven en worden ook wel valse ribben genoemd. Tot slot hebben we nog twee paar ribben die niet vast zitten aan de voorzijde van het lichaam en daarom zwevende ribben worden genoemd. Tussen de ribben zitten spieren, zenuwen en bloedvaten.  De ribbenkast is elastisch (door gewrichten tussen de ribben en de wervels, en kraakbeen tussen de ribben en het borstbeen en tussen de valse ribben onderling), hierdoor is ademhaling mogelijk: de ribbenkast kan uitzetten en krimpen. De tussenribspieren die ervoor zorgen dat de ribben meebewegen op de adem, zijn belangrijke ademhalingsspieren.

Tot zover de theorie over de ribben. Hoe zit het in de praktijk met onze ribben en tussenribspieren? Okay, ze zijn onbewust al bij onze ademhaling betrokken, maar hoe bewust kunnen we dit maken? Kunnen we bij de vleugels van ons lichaam komen, helemaal tot aan beide zijkanten van het lichaam? Vaak ademen we vooral in de ribbenkast en borstkas omhoog, maar het loont zeker de moeite om ook beide zijden van het lichaam bij de ademhaling te betrekken. Dit kan met aandacht tijdens pranayama, tijdens Savasana. Het kan tijdens de asana’s, en natuurlijk ook in het dagelijks leven. In de breedte ademen zorgt ervoor dat er meer ruimte komt in de ribbenkast, in de borstkas.
Hoe zit het met jouw ademhaling? Kun je jouw vleugels openen? En zo te openen dat je kunt vliegen naar vrijheid.

Namasté, Majanka

Geplaatst in Inspiratie

Yoga is … een gebed

Gedurende zijn leven heeft B.K.S. Iyengar veel boeken, veel artikelen geschreven en veel mooie dingen gezegd. Een aantal citaten van hem wordt nog regelmatig aangehaald.

Een van de bekendste citaten is: ‘My body is my temple, asana’s are my prayers’.
‘Mijn lichaam is mijn temple, de asana’s zijn mijn gebeden.’

Oftewel: het lichaam van B.K.S. Iyengar was zijn hoogste goed. Het was zijn weg om zijn lichaam gezond te maken en te houden. Als jonge jongen was hij zeer ziekelijk. Zijn zwager, de beroemde Krishnamacharya, hielp hem er bovenop met yoga.
Iyengar was eens gevallen op zijn knie en had zijn knie serieus beschadigd. Hij wilde niets weten van dokters, ziekenhuizen, hij ging er zelf mee aan de slag. Hij noemde dit microchirurgie. Hij leerde en heelde zijn knie door te voelen en hiermee te oefenen. Hij kreeg vragen van leerlingen over de hele wereld met uiteenlopende klachten. Soms had hij geen pasklaar antwoord en dan studeerde hij erop. Zo kon hij weken bezig zijn met één klacht. Hij voelde wat de leerling zou kunnen voelen en zo kwam hij met oplossingen; welke props te gebruiken, welke houdingen nodig waren om de klachten te verminderen of te doen verdwijnen. Hij droeg zijn lichaam op aan het hogere: of dit hogere nu iemand anders was, hijzelf of zijn eigen hogere Zelf, het hogere om hem heen.

In één van zijn boeken schreef hij: ‘We leven in ons individuele bewustzijn met zijn beperkte intelligentie, ons regelmatig eenzaam en miezerig voelend. Terwijl er in ons een kanaal beschikbaar is dat ons rechtstreeks leidt naar bewustzijn en intelligentie. Door dit kanaal stroomt prana, levensenergie, dat iedere individu met elkaar verbindt aan het hoogste.’
Yoga, de asana’s kunnen ons in contact brengen met dit kanaal. Als een gebed. Dus misschien moeten we toch vaker bidden.

Namasté, Majanka

Geplaatst in Inspiratie

Yoga is…een oceaan

Gedurende zijn leven heeft B.K.S. Iyengar veel boeken, veel artikelen geschreven en veel mooie dingen gezegd. Een aantal citaten van hem wordt nog regelmatig aangehaald.

Een van de citaten is: ‘Yoga is als een oceaan. Hoe dieper je erin duikt, hoe dieper het begrijpen wordt.’

In het algemeen wordt de beoefening van asana’s, van yoga, gedaan voor het lichamelijke welbevinden. Het klopt dat yoga helpt om het lichaam sterker en soepeler te maken en dat klachten, uiteraard afhankelijk van de klachten, hierdoor meestal verminderen of zelfs verdwijnen. Vaak gebeurt dit al vrij snel. Dus er is niets mis mee als dit het enige doel is van jouw yogabeoefening. Maar zegt Iyengar: ‘Naast deze asana beoefening,  is het van belang om de kunst van het dieper naar binnen te kijken, te ontwikkelen, om de kunst van wat binnen in ons leeft en de kunst om via het lichaam naar de geest te kijken . Dit proces bevordert moed, daagt onze innerlijke angsten uit en opent de geest die meestal graag in zijn eigen comfortzone blijft. Met de regelmatige beoefening van asana’s voelt iemand de discipline en de vrijheid van de geest naast de vrijheid van het lichaam. De eerste reis is die van het lichaam naar de geest, de tweede reis is die van de geest naar het lichaam.
Deze uitwisseling tussen lichaam en geest helpt het ademhalingsproces te verbeteren en opent het kanaal voor prana, levensenergie, om vrij door het lichaam te bewegen.

Vaak zijn het subtiele processen die plaatsvinden, maar ze vinden  plaats. En het is mooi om toe te zien hoe de oceaan in jou leeft. Wat zwemt er, wat stroomt? Waar is het vertroebeld of vervuild?
Duik in de oceaan en ontdek de peilloze diepten ervan. Duik in de asana’s, zonder vooringenomenheid, en ervaar wat er gebeurt.

Namasté, Majanka

Geplaatst in Inspiratie