Niyama’s: tapas

Stap 2 uit het achtvoudig yogapad van Patanjali zijn de niyama’s: de indivduele disciplines die ons helpen dichter bij ons ware zelf te komen.

We hebben saucha gehad en santosha: reinheid en tevredenheid. Tapas, de derde niyama, zijn geen lekkere Spaanse hapjes in het Sanskriet. Tapas betekent: zelfdiscipline, ijver, vuur.  De sutra die hierbij hoort, zegt: Zelfdiscipline (tapas) brandt alle onzuiverheden weg en ontsteekt de vonken van het goddelijke.
Iyengar zegt dat tapas niet kan zonder ahimsa. Ahimsa betekent geweldloosheid en dit was de eerste yama. De vijf yama’s is de eerste stap uit het achtvoudig pad van Patanjali. Tapas is het innerlijke geweld (himsa) waarmee we de mogelijkheid van uiterlijke geweldloosheid creëren. Ahimsa kan niet alleen bestaan, er moet een tegenstrijdige kracht zijn.
Misschien is geweld een te sterk woord voor tapas, maar het is het brandende innerlijke vuur en strengheid voor onszelf waarmee we leren compassie en vergevingsgezind te zijn ten opzichte van anderen.

Het is het vuur waarmee we doorzetten, juist als het ons tegenzit. Het is de hardheid waardoor we ’s ochtends opstaan na een slapeloze nacht en toch kunnen zorgen voor diegenen die dat harder nodig hebben. Het is de ijver die ons helpt de asana’s zo goed mogelijk uit te voeren, ondanks de pijn, de spanning en de tekortkomingen in en van ons lichaam, ondanks de weerstand in de geest.
Tapas leert ons de volledige potentie van ons lichaam, maar ook van onze geest, te ontdekken.
Laten we een poging wagen vandaag.

Namasté, Majanka

Posted in Inspiratie

Niyama’s: santosha

We zijn nog steeds bezig met het achtvoudig pad van Patanjali en wel met stap 2: de niyama’s. Niyama’s zijn individuele disciplines die ons helpen positief te blijven en door te zetten op het yogapad en in het dagelijks leven.

De eerste niyama is sauca: oftewel puurheid, reinheid of schoonheid. Niyama nummer 2 is santosha wat tevredenheid betekent. Sutra II.41 luidt: vanuit tevredenheid en welwillendheid van het bewustzijn ontstaat opperste gelukzaligheid.
Iyengar zegt hierover: dankzij een schoon lichaam en een reine geest, wordt tevredenheid bewerkstelligd. Samen ontsteken ze de vlam van tapas (vuur, ijver) wat weer leidt naar het vuur van kennis. Deze transformatie geeft aan dat de sadhaka, de yogabeoefenaar, op weg is naar eenpuntige concentratie. Dankzij deze concentratie kan de sadhaka diep in zichzelf schouwen met behulp van zelfstudie en zo een glimp kan opvangen van het goddelijke.

Laten we vandaag eens kijken hoe helder onze geest is en of we tevreden kunnen zijn met onszelf, met ons lichaam. Geen tevredenheid bedacht vanuit ons hoofd, maar vanuit ons hart, vanuit het hier en nu.

Namasté, Majanka

Posted in Inspiratie

Niyama’s: sauca

Voor de zomervakantie hebben we gehoord over de vijf ethische disciplines: de yama’s. De yama’s beslaan de eerste stap uit het achtvoudig pad van Patanjali. Nu gaan we verder met stap 2: de niyama’s. De niyama’s zijn individuele disciplines die ons helpen ons eigen karakter op te bouwen en te versterken. Observatie van de niyama’s ontwikkelt vriendelijkheid, mededogen en onverschilligheid ten opzichte van plezier en pijn.

De eerste niyama is sauca: oftewel puurheid, reinheid of schoonheid. Sutra II.40 zegt: Schoonheid van lichaam en geest ontwikkelt desinteresse in contact met anderen ten behoeve van de bevrediging van de eigen behoeften. Oftewel: het helpt onafhankelijkheid en zelfstandigheid te ontwikkelen.

Iyengar zegt over deze sutra: Schoonheid en zuiverheid beschermen het lichaam en maken het een geschikt tehuis voor onze ziel. Alhoewel de sadhaka, de yogabeoefenaar, wij dus, weet dat het lichaam vergankelijk is, houden we het schoon en puur uit respect voor het hogere in ons. De sadhaka respecteert het lichaam als een tempel. Zoals een tempel of kerk iedere dag wordt schoongehouden, moet ook het innerlijk lichaam, de tempel van de ziel, worden gebaad in voldoende schoon bloed. Dit bewerksteligen de asana’s en pranayama, ze maken het lichaam schoon: fysiek, psychisch en intellectueel.
Het lichaam met z’n eigen intelligentie, kan zijn potentieel ontwikkelen en gedragspatronen veranderen. We kunnen zo leren onze zintuigen te beheersen waardoor het lichaam een geschikt instrument wordt voor spirituele kennis en ervaring.

Namasté, Majanka

Posted in Inspiratie

Iyengar over asana’s, deel 2

B.K.S. Iyengar heeft boeken vol geschreven, heeft veel bekende uitspraken gedaan.
Hieronder een greep over wat hij heeft gezegd over de beoefening van de asana’s, de lichaamshoudingen:

  • De yogahoudingen zetten ons aan tot zoektochten op drie niveaus. De externe zoektocht leidt ons naar stevigheid van het lichaam. De interne zoektocht leidt ons naar stabiliteit en intelligentie. De binnenste zoektocht leidt ons naar welwillendheid van de geest.
  • Hangen van en in het lichaam, in de botten, spieren, organen,het denken, is als een drugs voor het lichaam. Het inzakken van de borstkas geeft een diep effect op het zelf. De geest en de ziel krimpen hierdoor. Hou de wervelkolom stevig, actief en alert.
  • Strek om ruimte te maken in iedere richting. Vind het midden van jouw lichaam en verruim in de lengte en in de breedte. Breng bewustzijn naar de uiteinden van jouw lichaam en activeer de huid.
  • Denk niet aan jezelf als een klein, gecomprimeerd en lijdend voorwerp. Denk aan jezelf als sierlijk en groeiend, ongeacht hoe je je voelt op dat moment.
  • De beoefening van yoga is om ervoor te zorgen dat het onkruid uit het lichaam verwijderd wordt zodat de tuin kan groeien. Als het lichaam en de geest te stijf zijn, wat voor leven kan er dan in leven?
  • Soms is ons lichaam bereidwillig, maar is onze geest zwak. Soms is onze geest bereidwillig, maar is ons lichaam zwak. Wees niet bang. Probeert naar jouw maximum te reiken maar ben niet teleurgesteld als het niet lukt.
  • Geniet van de asana’s, de houdingen. Creeer in jezelf een gevoel van schoonheid, vrijheid en oneindigheid. Veel plezier!

Laten we vandaag genieten van de asana’s, van de ruimte die er altijd nog is in het lichaam, ondanks de beperkingen. Voel de vrijheid, proef de zomer!

Namasté,
Majanka

Posted in Inspiratie

Iyengar over asana’s

B.K.S. Iyengar heeft boeken vol geschreven, heeft veel bekende uitspraken gedaan.
Hieronder een greep over wat hij heeft gezegd over de beoefening van de asana’s, de lichaamshoudingen:

  •  Iedere houding moet aangehouden worden in een staat van kalme gelukzaligheid. Iedere beweging moet een kunst  zijn. Bewustzijn moet door het hele lichaam vervoerd worden zodat iedere porie van de huid een oog wordt.
  • Laat ons volledig aanwezig zijn in iedere houding die we doen,net als we volledig aanwezig moeten zijn in alles wat we doen in het leven.
  • Ontspan. Vermijd rigiditeit en hardheid: maak het lichaam zacht. Verruim, open op iedere uitdaming. Ontspan, grijp en verkramp niet als je strekt.
  • Uitademingen zijn vrijheid. Uitademingen ontdoen het lichaam van stress en spanning. Ontspan de ogen. Ontspan het derde oog (een punt tussen en net boven de wenkbrauwen).
  •  Ontspanning begint vanuit de buitenkant van het lichaam en dringt binnen in de diepe lagen van ons bestaan. Ben als een kat die meester is in eindeloos strekken en loslaten.
  • Denk licht, voel licht. Als een asana correct wordt uitgevoerd dan zijn de bewegingen van het lichaam zacht; er is lichtheid in het lichaam en vrijheid in de geest.
  • Asana’s die gedaan worden vanuit het hoofd zijn zwaar. Asana’s die gedaan worden vanuit het hart maakt ons licht.

Laten we vandaag in de asana’s verruimen, openen, zacht en licht worden, ontspannen terwijl we eindeloos strekken en strekken.
En neem de zachtheid, de lichtheid, de ontspanning lekker mee de komende weken!

Namasté,

Majanka

Posted in Inspiratie

Aparigraha

Na ahimsa, geweldloosheid, satya, eerlijkheid, asteya, niet stelen/niet begeren en brahmacharya, kuisheid, zijn we aangekomen bij de vijfde en laatste yama: aparigraha. Dit wordt veelal vertaald met vrij zijn van vergaardrift. Als we het woord ontleden dan betekent graha: nemen, pakken, grijpen.
Pari betekent aan alle kanten en a, zoals ook in ahimsa en asteya betekent: niet.
Iyengar vertaalde aparigraha met: vrij zijn van hebzucht. Zie hier de overeenkomst met asteya, niet stelen, niet begeren. Maar aparigraha gaat dieper. We behoren niet te nemen wat we niet niet nodig hebben en we moeten geen dingen opsparen die we niet onmiddellijk nodig hebben. Als we dingen opsparen en oppotten dan begeren we ook meer. Dit creëert gehechtheid en gehechtheid leidt ons naar aversie en gierigheid, naar jaloezie en haat.
We hebben dit instinct van gehechtheid allemaal in ons. Het is soms moeilijk te weten wanneer behoeften en benodigdheden eindigen en waar hebzucht begint.

Materiële zaken opgeven lijkt mogelijk, maar blijkt in de praktijk ook lastig. Spullen van onze kinderen, onze oude rapporten, briefwisselingen, studieboeken, oude foto’s: het wordt zelden tot nooit bekeken maar weg gooien; ho maar!
En hoe zit het met emotionele en intellectuele gehechtheid? Kunnen we gedachten loslaten die ons hinderen? Kunnen we stoppen met piekeren? Stoppen met onze verkeerde gewoonten en patronen? Kunnen we de gedachte loslaten dat we nog meer kennis nodig hebben opdat we een beter persoon worden? Kunnen we het idee loslaten dat we perfect moeten zijn? Kunnen we de oordelen over onszelf loslaten, onze wensen, verlangens? Kunnen we accepteren dat dit het lichaam is dat we hebben met al haar beperkingen en daarbij niet van onszelf verlangen dat we een betere asana kunnen uitvoeren?

Het doen van de asana’s en pranayama helpt ons de geest te disciplineren en het vrij te maken van verlangens. En zo komen we in een staat van aparigraha: vrij zijn van gehechtheden. Dit stelt ons in staat om zonder angsten te leven omdat we weten, geloven, vertrouwen dat alles wat we nodig hebben vanzelf komt, in zijn eigen tijd.
Laten we eens kijken hoe vrij we kunnen worden vandaag tijdens de asana’s. En  onderzoek maar eens wat je los kunt laten de komende zomerweken.

Namasté,

Majanka

Posted in Uncategorized

Brahmacharya

De eerste drie yama’s, de ethische yogadisciplines uit het achtvoudige pad van Patanjali, hebben we gehad: ahimsa, geweldloosheid, satya, eerlijkheid en asteya, niet stelen, niet begeren. Het volgen van de yama’s helpt ons te groeien op het spirituele pad.

De vierde yama is brahmacharya. Vaak wordt dit vertaald met kuisheid, celibatair leven. Brahma betekent God, het goddelijke. Charya betekent het actief volgen van. Met andere woorden: om actief op zoek te gaan naar het goddelijke in en buiten ons, moeten we een zekere ‘kuisheid’ betrachten. We moeten onze energie dus steken in die dingen die ons helpen onszelf en ons leven in balans te houden. Gaan we te laat naar bed, eten we te veel of te veel verkeerd voedsel, drinken we te veel alcohol, gaan we continu over onze grenzen dan helpt dit ons doorgaans niet om onszelf licht en helder te voelen. De lichtheid en helderheid van geest hebben we nodig om te kunnen onderscheiden wat ons wel en niet helpt bij onze groei.

Zoals we weten en ervaren is onze geest snel en makkelijk verleid en afgeleid. Onze zintuigen spelen hierbij een grote rol. Kunnen we meer rust in onszelf vinden dan voelen we ook beter waar we behoefte aan hebben, wat we willen en wat we nodig hebben. We zijn dan minder slaaf van onze zintuigen, ons denken en onze emoties. De yama’s kunnen ons hierbij op weg helpen. Brahmacharya nodigt ons uit in contact te komen met het goddelijke in ons door door ons leven te matigen en na te laten wat niet langer goed is voor ons.
Wat wel goed is voor ons en wat helpt om de geest tot rust te brengen zijn de asana’s, de houdingen. Laten we daar nu maar eens mee beginnen.

Namasté,

Majanka

Posted in Inspiratie

Asteya

We vervolgen de vijf yama’s, de ethische disciplines die ons helpen ons te leren beheersen met betrekking tot de buitenwereld.
De eerste twee yama’s hebben we gehad: ahimsa, geweldloosheid, en satya, eerlijkheid. Deze twee yama’s gaan hand in hand.
De derde yama is asteya. Dit betekent niet stelen, niet begerig zijn. Met stelen denken we gelijk aan het stelen van goederen van anderen. Maar stelen is een ruim begrip. We nemen printerpapier of pennen mee vanaf kantoor en we vinden dat dit moet kunnen. We stelen van de baas door iedere dag vijf minuutjes eerder weg te gaan. We stelen iemands tijd door maar te blijven kletsen omdat we behoefte hebben aan aandacht. We stelen andermans uitspraken, ideeën of gedachtegoed.

We begeren anderen, we begeren wat anderen hebben of kunnen, we begeren materiële zaken. Vervolgens zijn we bang om datgene dat we begeren en vergaard hebben, te verliezen. Dus verzekeren we ons huis, onze spullen, onze ziektekosten en het liefst zouden we ook een verzekering afsluiten voor onze geliefden, voor ons zelf en onze gezondheid. We durven niet los te laten, niet te vertrouwen. Ik las een mooi citaat: asteya maakt dat kostbare schatten je toevallen. Met andere woorden: als we meer mee bewegen met de stroom, niet zo vasthouden aan onze eigen wil, ideeën, gedachten en angsten, dan is er ook niets om bang voor te zijn. Dat vertrouwen, dat is de kostbare schat en die kostbare schat hebben we allemaal in ons. Helaas afgedekt door vele laagjes.

Laten we vandaag in deze pranayamales eens kijken of we in contact kunnen komen met de kostbare schat in ons. Door naar binnen te keren, stil te worden en zo bij ons ware Zelf te komen. En hebben we daar een glimp van opgevangen? Probeer dit dan niet nog eens te begeren. Heb vertrouwen en dan valt het je vanzelf weer toe!

Namasté,

Majanka

Posted in Inspiratie

Satya

Vorige week hebben we een begin gemaakt m et de vijf ethische disciplines, de yama’s uit het achtvoudige yogapad. De eerste yama is ahimsa, geweldloosheid.
De tweede yama is satya, oftewel waarheidslievendheid.
Doorgaans zullen wij onszelf niet als oneerlijk betitelen. Maar hoe eerlijk zijn we werkelijk? En moeten we altijd helemaal eerlijk zijn? We liegen over Sinterklaas, we zeggen dat we die nieuwe broek van onze vriend of vriendin mooi vinden om de ander niet te kwetsen. Dat noemen we leugentjes om bestwil en we vinden dat die best moeten kunnen.
Ook in de asana’s hebben we smoesjes en kleine leugentjes. We gebruiken niet genoeg hulpmiddelen want we denken de asana zonder ook wel goed uit te voeren. Of we gebruiken te veel hulpmiddelen omdat we daar nu eenmaal aan gewend zijn en het misschien ook wel lekker veilig en vertrouwd voelt. We hebben slecht geslapen, een pijntje hier of daar en we gebruiken dit als excuus om het wat rustiger aan te doen. Terwijl de waarheid is dat, als we het denken loslaten, we veel en veel meer aankunnen dan we op voorhand hadden gedacht.

Satya, is ook leven naar waarheid. Erin geloven en erop vertrouwen dat er een grotere waarheid is dan ons kleine ego. Dat we niet langer geloven dat wat wij denken en voelen waar is, maar dat die gedachten en emoties slechts projecties zijn van ons ego. Ze zijn van voorbijgaande aard. Te vaak denken wij dat wij zijn wie wij denken, wat wij voelen. Te vaak denken we dat die gedachten en emoties blijvend zijn. Dit maakt ons verdrietig, boos, angstig, noem maar op. We vergeten dat we ook nog een ziel hebben, iets dat groter, lichter en mooier is dan ons zelf. Daarop vertrouwen, volgens die wet leven, dat is ware satya.

Laten we vandaag eens kijken hoe eerlijk we werkelijk kunnen en durven zijn in de beoefening van de asana’s en of we het denken eens los kunnen laten.

Namasté,

Majanka

Posted in Uncategorized

Ahimsa

De Yoga Sutra’s van Patanjali liggen ten grondslag aan de meeste yogavormen in de wereld. Met name de Iyengar Yoga gebruikt de Sutra’s als basis van de yogabeoefening. Belangrijk in de Sutra’s is het achtvoudig pad. Dit achtvoudige pad bestaat uit de volgende stappen:

  1. 1.       Yama’s: ethische disciplines. Dit zijn er 5
  2. 2.       Niyama’s:  individuele disciplines. Ook 5
  3. 3.       Asana’s: lichaamshoudingen
  4. 4.       Pranayama: beheersing van de ademhaling
  5. 5.       Pratyahara: naar binnen keren van de zintuigen
  6. 6.       Dharana: concentratie
  7. 7.       Dhyana: meditatie
  8. 8.       Samadhi: eenwording, verlichting

Met nog vijf lessen te gaan tot aan de zomervakantie, behandel ik de vijf yama’s. Dankzij de yama’s kunnen we leren ons zelf te beheersen met betrekking tot de buitenwereld.
De eerste yama is Ahimsa, oftewel geweldloosheid. Een yogi probeert zoveel mogelijk zonder geweld te leven. Hoe zit dat met ons? Gebeurt het niet al te vaak dat we ons zelf geweld aan doen? We gaan regelmatig over onze grenzen. We eten of drinken dingen waarvan we weten dat ze niet goed voor ons zijn. We gaan te laat naar bed, we lezen boeken of kijken films die ons een onrustig gevoel geven. We onderkennen onze talenten en kwaliteiten, onze potentie niet en blijven hangen op een middelmatig niveau.

Hoe vaak doen we ook niet een ander geweld aan? Door kwaad over iemand te spreken, te roddelen, boze gedachten te hebben over iemand, door de ander het licht in de ogen niet te gunnen of door onaardig, onvriendelijk of boosaardig tegen iemand te doen? Met andere woorden: we doen vast en zeker ons uiterste best maar van ware ahimsa  kunnen we niet spreken. Ware geweldloosheid komt voort uit ware liefde: liefde voor onszelf, liefde voor de ander; vriend of vijand, liefde voor de wereld, liefde voor het hogere in en buiten ons.
Laten we in de asana’s eens kijken hoe geweldloos we zijn naar onszelf, vanuit liefde. Laten we de mensen om ons heen de komende week eens vanuit liefde, vanuit geweldloosheid, benaderen. En laten we eens zien of dat een verschil maakt: voor de ander en voor onszelf.

Namasté,

Majanka

Posted in Inspiratie